ISO 9001:2026 Revizyonu ile gelen yenilikler ?
- VAKA Danismanlik
- Feb 15
- 3 min read
ISO 9001:2015 Kalite Yönetim standardı, bir değişim ( 6. revizyon) sürecinden geçiyor. Şu an Taslak- DIS (Draft International Standard) aşamalarında olan yeni revizyon, işletmelerin kaliteye bakış açısını etkileyecek yeniliklerle geliyor. Eylül 2026'da ISO 9001:2015'in yerini alması beklenen bu revizyon, standardın güncelliğini korumasını, modern iş ihtiyaçlarını ve paydaş beklentilerini karşılamasını sağlıyor.
Yeni standart ile hayatımıza girecek temel değişiklikleri;
0. Giriş ve İlkeler
Yedi Kalite Yönetim İlkesi: Müşteri odaklılık, liderlik, çalışanların katılımı, proses yaklaşımı, iyileştirme, kanıta dayalı karar verme ve ilişki yönetimi. korunuyor ancak Proses Yaklaşımı daha güçlü bir şekilde vurgulanıyor.
6. Revizyonda Sürdürülebilir Gelişim ve köklü metodik değişim/inovasyon teşvik edilip ve KYS ile bağlantılar kuruluyor.
"Risk tabanlı düşünme" nin yanında "fırsat odaklı düşünme “ye çok daha fazla vurgu yapılıyor. (Not: Buradaki “fırsat” ifadesinin daha fazla açıklamaya ihtiyacı var, bu haliyle muğlak kalıyor)
İklim değişikliği ve değişen dış faktörlere uyum, kalite konuları arasında zikrediliyor.
3. Terimler ve Tarifler
Dijitalleşme, paydaşlar, risk ve performans kavramlarını yansıtan genişletilmiş ve revize edilmiş açıklayıcı tanımlar.
İlgili taraf (paydaş) tanımı; toplum, rakipler, sendikalar ve baskı grupları gibi daha geniş örnekleri açıkça içeriyor.
"Fırsat" ve bunun riskle ilişkisi için yeni veya netleştirilmiş tanımlar mevcut.
4. Kuruluşun Bağlamı
Bağlam analizinin bir parçası olarak iklim değişikliğinin ilgili bir konu olup olmadığını belirleme gerekliliği ifade edilmiş.(Madde 4.1).
Kuruluşun bağlamı belirlenirken iklim değişikliğinin kuruluşun faaliyetlerini- satış sonrası etkileri de dikkate alınarak- etkileyen bir konu olup olmadığı dikkate alınmalıdır. Kuruluşlar Risk ve Fırsat analizlerinde iklim değişikliğini de göz önüne almalıdırlar.
İlgili tarafların gereklilikleri artık iklim değişikliğini dikkate alabilir ve iklim değişikliği İlgili tarafların şartları arasında olabilir.
5. Liderlik
Liderlik, sadece taahhüt göstermekle kalmamalı, aynı zamanda kalite kültürünü ve etik davranışı teşvik etmelidir (5.1.1 i). Standardın 7.3 Farkındalık maddesinde “Kalite kültürü ve Etik davranışlara” ayrıca vurgu yapılarak çalışmaların bilinçlendirilmesinde yönetimin sorumluluğu vurgulanıyor.
Müşteri odaklılık tanımı güçlendirilmiş; artık yasal/mevzuat şartlarını ve risk yönetimiyle güçlendirilmiş bir bağı içeriyor. (Not: Ek olarak verilen ISO 10010 Kalite Kültürü Standardının ilave bir gereklilik olup olmadı açık değil)
Üst yönetimin, "kuruluş genelinde müşteri odaklılığın teşvik etmesi" ve “Kalite Yönetim Sistemindeki değişiklikler” sırasında KYS nin bütünlüğünün korunması için yetki ve sorumlulukları tanımlanmasına özellikle vurgu yapılıyor.
Kuruluş çalışanlarının
6. Planlama
Bu bölüm esas olarak Risk ve Fırsatları belirleme faaliyetlerine, kalite hedeflerini belirlemeye ve değişiklikleri planlamaya odaklanmakta ve risk ve fırsat kavramları genişletilmektedir.
6.1.2: Riskleri ele alma faaliyetleri (analiz, değerlendirme, orantılı eylemler) ve 6.1.3: fırsatları ele alma faaliyetleri (yeni uygulamaların benimsenmesi, ortaklıklar, teknolojiler vb.) bariz bir biçimde ayrıştırılmış ve alt maddeler eklenmiş.
Risklerin elimine edilmesi ya da etkisinin en aza indirilmesi yanında Fırsat odaklı düşünme ayrı bir kavram olarak ele alınıyor, .
Madde 6.3 Değişiklik Yönetimine vurgu yapılarak, KYS etkileyen değişikliklerin planlı ve kontrollü bir süreç ile yapılmasını bekliyor.
7. Destek
Kaynaklarla ilgili gereklilikleri koruyor.
“Kalite Kültürü ve Etik davranışlar” farkındalığı özellikle vurgulanmış
Uzaktan ve/veya hibrit çalışma imkanlarının sağlanması altyapı gereklilikleri arasında yer alıyor.
Etkili operasyon için gerekli kişiler konusuna ayrıca vurgu yapılıyor.
Altyapı: Örneklerde "donanım ve yazılım" artık açıkça belirtiliyor.
Yeni teknolojiler ve dijitalleşme desteğiyle birlikte dokümantasyon beklentilerinde bir değişiklik (azalma) yok. KYS Doküman bütünlüğü korunmalı.
8. Operasyon
Gereklilikler netleştirildi ve yapısal olarak aynı tutuldu, ancak genelinde risk ve fırsat yönetimiyle daha güçlü bir bağ kuruldu.
Dış tedarikçilere yönelik bilgiler, kontrollerin kapsamı ve türü hakkında daha net açıklamalar içeriyor.
Ürün ve hizmet şartlarındaki değişikliklere ve izlenebilirliğin sağlanmasına yönelik odak devam ediyor.
9. Performans Değerlendirme
Performans yönetimi kilit rol oynamaya devam ediyor.
Faaliyetlerin etkinliğinin değerlendirilmesine (özellikle riskler ve fırsatlar için) ek vurgu yapılıyor.
Veri değerlendirme ve yönetim incelemelerinde fırsat odaklı düşünme ile açık bağlantı kuruluyor.
10. İyileştirme
Sürekli iyileştirme standardı, köklü metodik değişim, inovasyon ve proaktif adaptasyon beklentisiyle güçlendirilerek korunuyor.
Uygunsuzluklar ve düzeltici faaliyet sürecinde değişiklik yok ancak daha da netleştirildi.
Özetle;
ISO 9001:2026 Taslağı - DIS, 2015 standardı için köklü bir değişiklikten ziyade ISO 9001:2015 standardının daha iyi algılanıp uygulama sürecine destek olabilecek Niteliksel bir gelişimi temsil etmektedir. Risk tabanlı düşünmenin temel yönlerini güçlendirirken; iklim değişikliği, dijital dönüşüm ve etik liderlik gibi yeni öncelikleri sistemin içine entegre edilmektedir.
Comments